دندان لق شده کودک؛ چه باید کرد؟ راهنمای کامل والدین برای تشخیص، درمان و پیشگیری
لق شدن دندان در کودکان یکی از شایع ترین نگرانی هایی است که والدین در سنین رشد فرزند خود با آن مواجه می شوند. این وضعیت گاهی کاملا طبیعی و بخشی از روند افتادن دندان های شیری است و گاهی می تواند نشانه ای از آسیب، عفونت یا بیماری های دهان و دندان باشد. تشخیص تفاوت بین دندان لق طبیعی و غیر طبیعی اهمیت زیادی دارد، زیرا واکنش اشتباه می تواند به دندان دائمی زیرین آسیب بزند یا باعث بروز مشکلات جدی تر شود. در این مقاله علمی و تخصصی به طور کامل بررسی می کنیم که دندان لق شده کودک چه دلایلی دارد، چه زمانی طبیعی است، چه زمانی خطرناک محسوب می شود و والدین دقیقا باید چه اقداماتی انجام دهند.
لق شدن دندان کودک چیست و چرا اتفاق می افتد؟
لق شدن دندان به معنای کاهش ثبات دندان در استخوان فک است. در کودکان این موضوع معمولا به دلیل تحلیل رفتن ریشه دندان شیری و آماده شدن برای رویش دندان دائمی رخ می دهد. با این حال همه موارد لق شدن دندان طبیعی نیستند و برخی می توانند نشانه مشکل باشند.
به طور کلی، لق شدن دندان کودک به دو دسته تقسیم می شود:
-
لق شدن طبیعی (فیزیولوژیک)
-
لق شدن غیر طبیعی (پاتولوژیک)
شناخت تفاوت این دو برای تصمیم گیری صحیح بسیار مهم است.
جهت مطالعه درباره فلورایدتراپی اصفهان کلیک کنید.
لق شدن طبیعی دندان شیری؛ بخشی از رشد کودک
سن طبیعی لق شدن دندان های شیری
به طور معمول، افتادن دندان های شیری از حدود ۶ سالگی آغاز می شود و تا ۱۲ سالگی ادامه دارد. این فرآیند کاملا طبیعی است و نشان دهنده رشد صحیح فک و دندان های دائمی است.
چرا لق می شود؟
زمانی که دندان دائمی زیر دندان شیری شروع به رشد می کند، ریشه دندان شیری به تدریج تحلیل می رود. با از بین رفتن ریشه، دندان شیری لق شده و در نهایت می افتد.
علائم لق شدن طبیعی
-
کودک درد شدید ندارد
-
لثه اطراف دندان سالم است
-
خونریزی شدید وجود ندارد
-
لق شدن به مرور و طی چند هفته اتفاق می افتد
-
کودک در سن مناسب قرار دارد
در این شرایط والدین نباید نگران باشند و تنها کافی است بهداشت دهان کودک را رعایت کنند.
بیشتر بخوانید : فیشور سیلانت در کودکان
لق شدن غیر طبیعی دندان کودک؛ زنگ خطر را جدی بگیرید
برخی موارد لق شدن دندان در کودکان طبیعی نیستند و نیاز به بررسی فوری دارند.
مهم ترین علل لق شدن غیر طبیعی دندان کودک
افتادن، زمین خوردن یا برخورد اجسام سخت می تواند باعث لق شدن دندان حتی بدون شکستگی ظاهری شود.
پوسیدگی عمیق می تواند ساختار دندان و استخوان اطراف آن را تضعیف کرده و منجر به لق شدن شود.
عفونت های باکتریایی باعث تخریب بافت نگهدارنده دندان می شوند.
اگرچه کمتر شایع است، اما در برخی کودکان با بهداشت ضعیف دهان دیده می شود.
فشار مداوم روی دندان ها می تواند باعث شل شدن آن ها شود.

علائم هشدار دهنده لق شدن خطرناک
لق شدن دندان در کودکان معمولاً بخشی طبیعی از رشد دندانهای شیری است، اما در برخی موارد میتواند نشانه مشکلات جدی و نیاز به مراجعه فوری به دندانپزشک باشد. والدین باید به علائم زیر توجه ویژه داشته باشند:
-
درد شدید یا مداوم: درد طولانیمدت یا غیرمعمول میتواند نشانه عفونت یا آسیب جدی باشد.
-
تورم لثه یا صورت: تورم همراه با لق شدن دندان ممکن است علامت آبسه یا التهاب شدید باشد.
-
تب: افزایش دما در کنار مشکلات دندانی، احتمال عفونت جدی را نشان میدهد.
-
بوی بد دهان: بوی غیرطبیعی دهان میتواند ناشی از عفونت یا پوسیدگی شدید باشد.
-
ترشح چرک: هرگونه ترشح از اطراف دندان نیاز به بررسی فوری دارد.
-
تغییر رنگ دندان: تغییر رنگ به تیره یا سیاه میتواند علامت نکروز یا آسیب عصب باشد.
-
لق شدن دندان در سن غیرطبیعی: اگر دندان کودک قبل از سن معمول (مثلاً زیر ۵ سال) لق شود، احتمال وجود مشکل ساختاری یا عفونت بالا است.
تشخیص به موقع و درمان سریع میتواند از عوارض جدی مانند عفونت گسترده یا آسیب به دندان دائمی آینده جلوگیری کند و سلامت دهان کودک را حفظ نماید.
وقتی دندان کودک لق شد، چه باید کرد؟
اقدامات صحیح والدین
-
آرامش خود را حفظ کنید
ترس والدین می تواند کودک را مضطرب تر کند. -
دندان را نکشید
کشیدن دندان لق به زور می تواند باعث خونریزی، عفونت و آسیب به دندان دائمی شود. -
به کودک اجازه دهید با زبان آن را تکان دهد
در موارد طبیعی، این کار کمک می کند دندان به شکل سالم بیفتد. -
بهداشت دهان را جدی بگیرید
مسواک زدن ملایم و شستشوی دهان ضروری است. -
از غذاهای نرم استفاده کنید
غذاهای سفت می توانند درد و آسیب را تشدید کنند.
چه زمانی باید به دندانپزشک مراجعه کرد؟
در شرایط زیر مراجعه به دندانپزشک اطفال ضروری است:
-
لق شدن ناگهانی پس از ضربه
-
درد یا خونریزی غیر طبیعی
-
تورم یا عفونت
-
لق شدن دندان دائمی
-
شک به آسیب دندان زیرین
دندانپزشک با معاینه و در صورت لزوم تصویربرداری، بهترین تصمیم درمانی را اتخاذ می کند.
لق شدن دندان دائمی کودک؛ یک وضعیت اورژانسی
اگر دندان دائمی کودک لق شود، موضوع بسیار جدی است. برخلاف دندان شیری، دندان دائمی باید حفظ شود.
اقدامات فوری
-
دندان را دستکاری نکنید
-
از فشار دادن یا جویدن با آن خودداری شود
-
کودک را هر چه سریع تر نزد دندانپزشک ببرید
در بسیاری از موارد، با آتل بندی دندان می توان دندان دائمی را نجات داد.
برای مشاوره با بهترین متخصص دندانپزشکی کودکان اصفهان کلیک کنید
نقش تغذیه در پیشگیری از لق شدن دندان کودک
تغذیه سالم نقش بسیار مهمی در سلامت دندان و لثه کودک دارد و میتواند از لق شدن زودهنگام یا مشکلات دندانی جلوگیری کند.
مواد غذایی مفید
-
لبنیات: منابع کلسیم مانند شیر، ماست و پنیر باعث استحکام مینای دندان میشوند.
-
تخممرغ و ماهی: سرشار از ویتامین D هستند که به جذب بهتر کلسیم و سلامت استخوانها کمک میکند.
-
میوهها و سبزیجات تازه: ویتامین C موجود در آنها لثهها را تقویت کرده و التهابات دهان را کاهش میدهد.
-
مغزها و حبوبات: منیزیم و فسفر موجود در آنها به استحکام ساختار دندانها کمک میکند.
مواد غذایی مضر
-
نوشیدنیهای شیرین و گازدار: مصرف مداوم آنها مینای دندان را تخریب و خطر پوسیدگی و لق شدن را افزایش میدهد.
-
تنقلات چسبنده: موادی مانند آبنبات و شکلات نرم باعث باقی ماندن قند روی دندان و رشد باکتریها میشوند.
-
مصرف بیش از حد قند: شکر زیاد موجب فعالیت باکتریهای پوسیدگیزا و آسیب به لثه و دندان میشود.
با رعایت یک رژیم غذایی متعادل و سالم، همراه با مراقبتهای بهداشتی، میتوان از لق شدن زودهنگام دندانها جلوگیری کرد و سلامت دهان کودک را در بلندمدت تضمین نمود.
چگونه از لق شدن غیر طبیعی دندان کودک پیشگیری کنیم؟
-
آموزش صحیح مسواک زدن از سنین پایین
-
استفاده از نخ دندان کودک
-
معاینه منظم هر ۶ ماه یک بار
-
استفاده از محافظ دهان هنگام ورزش
-
کنترل دندان قروچه در خواب
باورهای غلط درباره دندان لق
-
«دندان شیری مهم نیست» ❌
دندان شیری نقش مهمی در رشد فک و نظم دندان های دائمی دارد. -
«هر دندان لقی طبیعی است» ❌
برخی موارد نشانه بیماری یا آسیب هستند. -
«بهتر است دندان لق را سریع بکشیم» ❌
این کار می تواند عوارض جدی ایجاد کند.
نتیجه گیری:
لق شدن دندان کودک همیشه جای نگرانی ندارد، اما بی توجهی به آن هم می تواند خطرناک باشد. تشخیص به موقع، رعایت بهداشت دهان، تغذیه مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک اطفال نقش کلیدی در سلامت دهان و دندان کودک دارند. والدین با آگاهی صحیح می توانند از بسیاری از مشکلات دندانی پیشگیری کرده و لبخندی سالم را برای فرزند خود تضمین کنند.
❌برای اطلاعات بیشتر ما را در اینستاگرام همراهی کنید.

